Τι αλλάζει στη διαμεσολάβηση με τον ν. 5344/2026; Ο νέος Κώδικας Εναλλακτικής Επίλυσης Διαφορών σε σύγκριση με τον ν. 4640/2019

Ο ν. 5344/2026 θεσπίζει τον Κώδικα Εναλλακτικής Επίλυσης Διαφορών, ένα ενιαίο κείμενο για τη διαμεσολάβηση, τη δικαστική μεσολάβηση και τη διαιτησία. Στη διαμεσολάβηση, που ως σήμερα ρυθμίζει ο ν. 4640/2019, ο Κώδικας αλλάζει ουσιαστικά το υποχρεωτικό στάδιο πριν από τη δίκη. Περισσότερες υποθέσεις περνούν από αυτό, αυξάνονται το κόστος και οι κυρώσεις, και ο διαμεσολαβητής μπορεί πλέον να διατυπώσει πρόταση επίλυσης με συνέπειες στα δικαστικά έξοδα. Παρακάτω εξηγείται τι ισχύει, από πότε και τι αλλάζει σε σχέση με τον ν. 4640/2019.

Με μια ματιά

• Από 1.3.2027 ισχύουν οι νέοι κανόνες για την υποχρεωτική προδικαστική προσφυγή (άρθρα 15–19) και για τη διαμεσολάβηση (άρθρα 73–95 και 102–126).
• Η Υποχρεωτική Αρχική Συνεδρία (ΥΑΣ) του ν. 4640/2019 αντικαθίσταται από την εισαγωγική συνεδρία διαμεσολάβησης ή δικαστικής μεσολάβησης (άρθρο 16).
• Στις υποθέσεις τακτικής διαδικασίας του Μονομελούς Πρωτοδικείου η εισαγωγική συνεδρία γίνεται υποχρεωτική όταν η αξία υπερβαίνει τις 20.000 €, αντί για 30.000 €.
• Από 1.3.2027 περνούν από εισαγωγική συνεδρία και περιουσιακές διαφορές του άρθρου 614 ΚΠολΔ (π.χ. μισθωτικές, διαφορές οροφοκτησίας, διαφορές για αμοιβές επαγγελματιών), ορισμένες κληρονομικές και ορισμένες εταιρικές διαφορές.
• Τροχαία: περνούν από εισαγωγική συνεδρία μόνο οι αγωγές αποζημίωσης για υλικές ζημιές και ηθική βλάβη σε υποθέσεις με βαριές σωματικές βλάβες ή θάνατο, με αξία κάτω των 60.000 €. Συνεπώς, εξαιρούνται οι υποθέσεις τροχαίων ατυχημάτων αξίας 60.000 ευρώ και άνω, καθώς και όσες δεν αφορούν βαριές σωματικές βλάβες ή θάνατο.
• Χρηματική κύρωση για αδικαιολόγητη αποχή από την εισαγωγική συνεδρία: 100 € έως 1.000 €, έναντι 100 € έως 500 € στον ν. 4640/2019.
• Ελάχιστη αμοιβή διαμεσολαβητή, αν δεν υπάρχει έγγραφη συμφωνία: 150 € για την εισαγωγική συνεδρία και 100 € ανά ώρα μετά από αυτήν.
• Αν απορρίψετε την πρόταση του διαμεσολαβητή και η απόφαση του δικαστηρίου συμπέσει κατ' ουσίαν με αυτήν, μπορεί να καταδικαστείτε σε δικαστικά έξοδα έως το διπλάσιο από όσα θα επιδικάζονταν κανονικά (άρθρο 88).
• Η δικαστική μεσολάβηση αποκτά αυτοτελές πλαίσιο (Μέρος Δ΄), με δικαστές-μεσολαβητές σε κάθε Πρωτοδικείο και Εφετείο, από 16.9.2027.

Πότε αρχίζει να ισχύει ο νέος Κώδικας;

Οι διατάξεις του ν. 5344/2026 δεν τίθενται σε ισχύ ταυτόχρονα. Κατά το άρθρο 217:

Τι γίνεται με τις υποθέσεις που τρέχουν με τον παλαιό νόμο; Κατά το άρθρο 155 παρ. 8, όπου έχει ήδη κοινοποιηθεί πρόσκληση σε Υποχρεωτική Αρχική Συνεδρία κατά τον ν. 4640/2019 ή έχει ήδη γίνει η αρχική συνεδρία, η διαδικασία ολοκληρώνεται με τον ν. 4640/2019. Το πρακτικό που εκδίδεται θεωρείται ότι πληροί τις προϋποθέσεις παραδεκτού του Κώδικα και δεν απαιτείται νέα εισαγωγική συνεδρία. Επίσης, οι εκούσιες διαμεσολαβήσεις που ξεκίνησαν πριν από την έναρξη ισχύος των νέων διατάξεων για τη διαμεσολάβηση ολοκληρώνονται με τον ν. 4640/2019 (άρθρο 155 παρ. 7).

Ποιες υποθέσεις περνούν υποχρεωτικά από εισαγωγική συνεδρία;

Κατά το άρθρο 15 παρ. 1, εφόσον τα μέρη έχουν εξουσία διάθεσης του αντικειμένου της διαφοράς, υπάγονται στην υποχρεωτική προδικαστική διαδικασία:

1. Οικογενειακές διαφορές του άρθρου 592 ΚΠολΔ, με τις εξαιρέσεις που ορίζει ο νόμος (περ. α΄, β΄, γ΄ της παρ. 1 και παρ. 2 του άρθρου 592).
2. Περιουσιακές διαφορές του άρθρου 614 ΚΠολΔ, εκτός από τις εργατικές (παρ. 3), τις διαφορές με οργανισμούς κοινωνικής ασφάλισης (παρ. 4 περ. β΄) και τις διαφορές από πιστωτικούς τίτλους (παρ. 8). Για τις διαφορές από αυτοκίνητα (παρ. 6) ισχύει ειδική ρύθμιση, που εξηγείται παρακάτω.
3. Κληρονομικές διαφορές των άρθρων 1808–1816, 1820–1837, 1867–1879 και 1883 ΑΚ.
4. Διαφορές τακτικής διαδικασίας του Μονομελούς Πρωτοδικείου με αξία άνω των 20.000 € και όλες οι διαφορές του Πολυμελούς Πρωτοδικείου.
5. Διαφορές του άρθρου 48 του ν. 4072/2012, διαφορές λύσης εταιρείας και διαφορές για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του εξερχόμενου ή αποκλειόμενου εταίρου (άρθρα 259 παρ. 1 περ. δ΄ και 264 παρ. 2 εδ. β΄ ν. 4072/2012).

Επιπλέον, οι διαφορές για τις πρώτες εγγραφές στο Κτηματολόγιο ανάμεσα σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα και το Δημόσιο, Ο.Τ.Α. ή Ν.Π.Δ.Δ. περνούν μόνο από εισαγωγική συνεδρία διαμεσολάβησης, όχι από δικαστική μεσολάβηση (άρθρο 15 παρ. 2). Όπου υπάρχει έγκυρη ρήτρα διαμεσολάβησης ή ρήτρα δικαστικής μεσολάβησης, η τήρησή της επέχει θέση υποχρεωτικής προδικαστικής προσφυγής (άρθρο 15 παρ. 4).

Τι ισχύει για τα τροχαία ατυχήματα;

Το άρθρο 15 παρ. 1 περ. β΄ εξαιρεί τις διαφορές της παρ. 6 του άρθρου 614 ΚΠολΔ, «πλην των διαφορών αποζημίωσης για υλικές ζημιές και ηθική βλάβη σε υποθέσεις που προκλήθηκαν βαριές σωματικές βλάβες ή θάνατος, εφόσον η αξία του αντικειμένου τους είναι κατώτερη των εξήντα χιλιάδων (60.000) ευρώ».

Στην πράξη αυτό σημαίνει τα εξής.

• Οι αγωγές αποζημίωσης για υλικές ζημιές και ηθική βλάβη από τροχαίο με βαριές σωματικές βλάβες ή θάνατο, με αξία κάτω των 60.000 €, υπάγονται στην υποχρεωτική εισαγωγική συνεδρία.
• Συνεπώς, εξαιρούνται οι υποθέσεις τροχαίων ατυχημάτων αξίας 60.000 ευρώ και άνω, καθώς και όσες δεν αφορούν βαριές σωματικές βλάβες ή θάνατο.

Η αλλαγή είναι σημαντική. Με τον ν. 4640/2019 οι διαφορές του άρθρου 614 ΚΠολΔ δεν υπάγονταν στην Υποχρεωτική Αρχική Συνεδρία, η οποία κάλυπτε μόνο οικογενειακές διαφορές, διαφορές τακτικής διαδικασίας του Μονομελούς Πρωτοδικείου άνω των 30.000 € και του Πολυμελούς Πρωτοδικείου, και υποθέσεις με ρήτρα διαμεσολάβησης. Για το τι γίνεται πριν φτάσει μια υπόθεση στο δικαστήριο, δείτε πώς αποζημιώνεστε μετά από τροχαίο χωρίς δικαστήριο και τη σελίδα για το τροχαίο ατύχημα.

Ποιες διαφορές εξαιρούνται;

Κατά το άρθρο 13, δεν υπάγονται σε μεθόδους εναλλακτικής επίλυσης διαφορών, με ορισμένες εξαιρέσεις που ορίζει το ίδιο άρθρο, οι κάτωθι διαφορές:

• οι καταναλωτικές διαφορές για παροχές υπηρεσιών κοινής ωφέλειας,
• οι διαφορές που συνδέονται με ενδοοικογενειακή βία (ν. 3500/2006),
• οι διαφορές όπου ένας τουλάχιστον διάδικος είναι αγνώστου διαμονής κατά τον χρόνο της υπαγωγής (αυτές μπορούν πάντως να υπαχθούν σε διαιτησία),
• ορισμένες κληρονομικές διαφορές (εξ αδιαθέτου διαδοχή συντρόφου πέμπτης τάξης, σχολάζουσα κληρονομία, ικανοποίηση δανειστών κληρονομίας, κληρονομητήριο),
• οι υποθέσεις όπου διάδικος είναι το Δημόσιο ή φορέας που εκπροσωπείται από το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, εκτός από τη διαιτησία και την κτηματολογική διαμεσολάβηση.

Πώς γίνεται η εισαγωγική συνεδρία βήμα προς βήμα

1. Πρόσκληση. Όποιος επισπεύδει καλεί τον αντίδικο σε εισαγωγική συνεδρία, με την αγωγή, με ιδιαίτερο δικόγραφο ή με κάθε άλλο πρόσφορο μέσο. Η πρόσκληση περιέχει τουλάχιστον συνοπτική περιγραφή της διαφοράς και πρόταση μεθόδου, δηλαδή διαμεσολάβηση ή δικαστική μεσολάβηση (άρθρο 17 παρ. 1).
2. Απάντηση σε 15 ημέρες. Ο αντίδικος δηλώνει εγγράφως, μέσα σε 15 ημέρες (ή 30, αν κατοικεί στο εξωτερικό), αν αποδέχεται τη μέθοδο. Αν δεν απαντήσει ή αρνηθεί, η διαφορά πηγαίνει σε εισαγωγική συνεδρία διαμεσολάβησης (άρθρο 17 παρ. 2, βλ. και άρθρο 16 παρ. 2).
3. Ορισμός διαμεσολαβητή. Ο διαμεσολαβητής ορίζεται με έναν από τους εξής τρόπους (άρθρο 79 παρ. 2–4):
   • τα μέρη συμφωνούν μαζί σε ένα πρόσωπο,
   • ο επισπεύδων απευθύνεται σε διαμεσολαβητή της επιλογής του, και αυτός ζητά από τον αντίδικο να συμφωνήσει γραπτά,
   • αν δεν υπάρξει συμφωνία ή αν το ζητήσει απευθείας ο επισπεύδων, τον διορίζει η Επιτροπή Μητρώου Διαμεσολαβητών, με τη σειρά του μητρώου.

Όταν τον διορίζει η Επιτροπή, ο διαμεσολαβητής επιλέγεται από τη βαθμίδα που αντιστοιχεί στην αξία της υπόθεσης (άρθρο 123): Γ΄ για υποθέσεις έως 60.000 €, Β΄ για υποθέσεις άνω των 60.000 € και έως 200.000 €, Α΄ για υποθέσεις άνω των 200.000 € και για διασυνοριακές διαφορές. Ο διαμεσολαβητής που διορίζεται έχει 2 εργάσιμες ημέρες για να δηλώσει αν δέχεται. Αν δεν απαντήσει, ορίζεται ο επόμενος στη σειρά. 4. Ολοκλήρωση σε 30 ημέρες. Η εισαγωγική συνεδρία ολοκληρώνεται μέσα σε 30 ημέρες από τη λήξη της προθεσμίας απάντησης (άρθρο 17 παρ. 2). 5. Αυτοπρόσωπη παρουσία. Τα μέρη πρέπει να παρίστανται αυτοπροσώπως, μαζί με δικηγόρο. Κατ' εξαίρεση επιτρέπεται να παραστεί μόνος ο δικηγόρος, με εξουσιοδότηση, όταν αποδεδειγμένα δεν είναι δυνατή η φυσική παρουσία του μέρους, ιδίως λόγω σοβαρής ασθένειας ή κατοικίας στο εξωτερικό. Η εξαίρεση αυτή δεν ισχύει όταν μπορεί να γίνει τηλεδιάσκεψη, εκτός αν η τηλεδιάσκεψη είναι αδύνατη κατά την κρίση του διαμεσολαβητή (άρθρο 79 παρ. 8–9). 6. Κατάληξη. Μετά τη συνεδρία συντάσσεται, ανάλογα με την έκβαση (άρθρο 79 παρ. 11): - πρακτικό επίτευξης συμφωνίας, αν βρεθεί λύση, - συμφωνητικό υπαγωγής σε διαμεσολάβηση, αν τα μέρη θέλουν να συνεχίσουν, - υπόμνημα, αν δεν βρεθεί λύση και τα μέρη δεν θέλουν να συνεχίσουν. Στο υπόμνημα βεβαιώνονται η διεξαγωγή της συνεδρίας, τα πρόσωπα που παρέστησαν και η φύση των λόγων μη συμφωνίας, χωρίς αναφορά στο περιεχόμενό τους. 7. Κατάθεση στο δικαστήριο. Αρκεί να καταθέσει το υπόμνημα ένας από τους διαδίκους, μαζί με τις προτάσεις του. Αν δεν κατατεθεί, η συζήτηση της αγωγής κηρύσσεται απαράδεκτη (άρθρο 79 παρ. 14). Όταν λειτουργήσει πλήρως η Ενιαία Ψηφιακή Πύλη Διαμεσολάβησης (Ε.Ψ.Π.Δ.), το υπόμνημα θα φτάνει ηλεκτρονικά στη γραμματεία, με παράβολο 2 €, χωρίς φυσική κατάθεση.

Προσοχή στις προθεσμίες της τακτικής διαδικασίας. Κατά το άρθρο 237 παρ. 1 ΚΠολΔ, όπως διαμορφώνεται με το άρθρο 180 του Κώδικα, η προθεσμία κατάθεσης προτάσεων δεν αναστέλλεται κατά τη διάρκεια της διαμεσολάβησης ή της δικαστικής μεσολάβησης. Η διαμεσολάβηση μπορεί να ξεκινήσει ήδη από την επίδοση της αγωγής (άρθρο 215 παρ. 2 ΚΠολΔ, όπως διαμορφώνεται με το άρθρο 178 του Κώδικα), και συμφέρει να ξεκινά νωρίς, γιατί η προθεσμία των προτάσεων τρέχει.

Παραγραφή. Η κοινοποίηση της πρόσκλησης και η εισαγωγική συνεδρία αναστέλλουν την παραγραφή και την αποσβεστική προθεσμία (άρθρο 17 παρ. 3).

Πόσο κοστίζει και ποιες είναι οι κυρώσεις;

• Αμοιβή διαμεσολαβητή. Συμφωνείται ελεύθερα και εγγράφως. Αν δεν υπάρχει έγγραφη συμφωνία, ισχύουν οι ελάχιστες αμοιβές: 150 € για την εισαγωγική συνεδρία, ποσό που προκαταβάλλει ο επισπεύδων και που βαρύνει τα μέρη κατ' ισομοιρία, και 100 € ανά ώρα για τη διαμεσολάβηση που ακολουθεί (άρθρο 125 παρ. 2).
• Απαγορεύεται η αμοιβή επιτυχίας. Είναι απολύτως άκυρη η συμφωνία που εξαρτά την αμοιβή του διαμεσολαβητή από το αποτέλεσμα ή από το ποσό που θα συμφωνηθεί (άρθρο 125 παρ. 4).
• Χρηματική κύρωση. Για αδικαιολόγητη άρνηση συμμετοχής ή αποχή από την εισαγωγική συνεδρία, το δικαστήριο μπορεί να επιβάλει χρηματική κύρωση από 100 € έως 1.000 € (στην κτηματολογική διαμεσολάβηση από 500 € έως 1.000 €). Η κύρωση επιβάλλεται αυτεπαγγέλτως ή με αίτηση, και η αποχή λαμβάνεται υπόψη και στα δικαστικά έξοδα (άρθρο 18).
• Ολόκληρη η αμοιβή σε όποιον δεν προσήλθε ή δεν πλήρωσε. Αν δεν υπάρχει έγγραφη συμφωνία για την αμοιβή και η διαφορά φτάσει στο δικαστήριο, όποιος δεν προσήλθε, παρότι κλήθηκε νόμιμα, ή δεν κατέβαλε το μερίδιό του καταδικάζεται να καταβάλει ολόκληρη την αμοιβή της εισαγωγικής συνεδρίας που πλήρωσε ο αντίδικος, ανεξάρτητα από την έκβαση της δίκης (άρθρο 125 παρ. 2 περ. α΄).
• Γραμμάτιο προκαταβολής εισφορών. Η αμοιβή του δικηγόρου συμφωνείται ελεύθερα (άρθρο 126 παρ. 1). Για τη συμμετοχή του σε εκούσια διαμεσολάβηση εκδίδεται γραμμάτιο προκαταβολής εισφορών ίσο με το διπλάσιο του γραμματίου παράστασης ενώπιον του αρμόδιου δικαστηρίου (άρθρο 126 παρ. 2).
• Φοροαπαλλαγές. Τα πρακτικά και τα έγγραφα της διαμεσολάβησης απαλλάσσονται από τέλη και εισφορές, μεταξύ αυτών και από το Ψηφιακό Τέλος Συναλλαγής. Για να γίνει το πρακτικό εκτελεστό δεν οφείλεται τέλος κατάθεσης, δικαστικό ένσημο ή αναλογικό τέλος (άρθρο 89).

Η πρόταση του διαμεσολαβητή και ο κίνδυνος των διπλών εξόδων

Ο Κώδικας ρυθμίζει την έγγραφη, μη δεσμευτική πρόταση επίλυσης του διαμεσολαβητή (άρθρο 80).

• Διατυπώνεται μόνο αν τη ζητήσουν και τα δύο μέρη, από κοινού και εγγράφως.
• Πριν από την πρόταση, ο διαμεσολαβητής ενημερώνει τα μέρη για τις συνέπειες αποδοχής ή απόρριψης.
• Τα μέρη δηλώνουν γραπτά, μέσα σε 5 εργάσιμες ημέρες, αν τη δέχονται, εκτός αν συμφωνήσουν μεγαλύτερη προθεσμία. Η σιωπή λογίζεται ως απόρριψη.
• Το έγγραφο της πρότασης δεν προσκομίζεται στο δικαστήριο. Αν προσκομιστεί, είναι ανυπόστατο αποδεικτικό μέσο.

Κατά το άρθρο 88, αν η δικαστική απόφαση συμπέσει κατ' ουσίαν με την πρόταση, το δικαστήριο μπορεί, με αίτηση κατά το άρθρο 191 ΚΠολΔ, να επιδικάσει σε βάρος του μέρους που την απέρριψε δικαστικά έξοδα έως το διπλάσιο από όσα θα επιδίκαζε κανονικά, ανεξάρτητα από την έκβαση της δίκης. Το δικαστήριο αιτιολογεί ειδικά την ταύτιση. Το αίτημα για πρόταση είναι επομένως στρατηγική απόφαση, που χρειάζεται προσεκτική εκτίμηση με τον δικηγόρο σας.

Η ρήτρα διαμεσολάβησης σε νέες συμβάσεις γίνεται προϋπόθεση για την αγωγή

Κατά το άρθρο 85, η ρήτρα διαμεσολάβησης σε σύμβαση καθιστά τη διεξαγωγή και ολοκλήρωση της διαμεσολάβησης προϋπόθεση για την άσκηση ένδικου βοηθήματος. Αν κάποιος ασκήσει αγωγή χωρίς να τηρήσει τη ρήτρα, το δικαστήριο παραπέμπει τα μέρη σε διαμεσολάβηση, είτε επειδή το ζήτησε ο αντίδικος είτε αυτεπαγγέλτως. Η ρήτρα δεν αποκλείει ασφαλιστικά μέτρα ή προσωρινή διαταγή.

Οι ρήτρες σε συμβάσεις που συνάφθηκαν πριν από την έναρξη ισχύος του Κώδικα διατηρούν την ισχύ τους. Οι διαδικασίες που αρχίζουν με βάση αυτές μετά την έναρξη ισχύος των νέων διατάξεων για τη διαμεσολάβηση διέπονται από τον Κώδικα, με μία εξαίρεση: για τις παλιές ρήτρες δεν ισχύει το άρθρο 85, δηλαδή ο κανόνας ότι η διαμεσολάβηση είναι προϋπόθεση της αγωγής (άρθρο 155 παρ. 11).

Νομικά πρόσωπα και υπεύθυνος διαχείρισης

Κατά το άρθρο 86, τα νομικά πρόσωπα, όπως οι εταιρείες, μεταξύ αυτών και οι ασφαλιστικές, ορίζουν φυσικό πρόσωπο ως υπεύθυνο διαχείρισης της διαδικασίας διαμεσολάβησης. Ο ορισμός γίνεται με απόφαση του αρμόδιου οργάνου και με έγγραφη εξουσιοδότηση ή ειδικό συμβολαιογραφικό πληρεξούσιο, που περιλαμβάνει το εύρος εξουσιών, τη διάρκεια και τυχόν περιορισμούς. Ο υπεύθυνος υπογράφει το υπόμνημα μόνο αν η εξουσιοδότηση προβλέπει ρητά ότι μπορεί να το υπογράψει. Η εξουσιοδότηση κοινοποιείται στον διαμεσολαβητή πριν από την έναρξη της διαδικασίας.

Το πρακτικό συμφωνίας και η εκτελεστότητα

• Το πρακτικό αναρτάται στην Ε.Ψ.Π.Δ. μέσα σε αποκλειστική προθεσμία 10 εργάσιμων ημερών, με επιμέλεια του διαμεσολαβητή ή των δικηγόρων. Λαμβάνει μοναδικό αριθμό πρωτοκόλλου και κωδικάριθμο ταυτοποίησης, χωρίς τον οποίο δεν έχει την αποδεικτική ισχύ και την εκτελεστότητα πρακτικού διαμεσολάβησης (άρθρο 83).
• Μέχρι την πλήρη λειτουργία της Πύλης, το πρακτικό κατατίθεται στη γραμματεία του αρμόδιου δικαστηρίου (άρθρα 81, 82, 155 παρ. 1 και 156 παρ. 3).
• Τα πρακτικά διαμεσολάβησης και δικαστικής μεσολάβησης προστίθενται ρητά στους εκτελεστούς τίτλους του άρθρου 904 παρ. 2 περ. γ΄ ΚΠολΔ (άρθρο 183).
• Το πρακτικό μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως τίτλος για εγγραφή ή εξάλειψη υποθήκης και προσημείωσης, τροπή προσημείωσης σε υποθήκη και άρση κατάσχεσης (άρθρο 82 παρ. 4). Παράγει επίσης τα αποτελέσματα του άρθρου 268 ΑΚ (άρθρο 82 παρ. 6), δηλαδή η αξίωση από τη συμφωνία παραγράφεται σε 20 χρόνια, όπως όταν έχει επιδικαστεί με απόφαση.
• Μετά την κατάθεση ή ανάρτηση του πρακτικού επίτευξης συμφωνίας, νέα αγωγή για το ίδιο αντικείμενο είναι απαράδεκτη, στο μέτρο που το αντικείμενο καλύπτεται από τη συμφωνία, και τυχόν εκκρεμής δίκη καταργείται (άρθρο 81 παρ. 3).

Δικαστική μεσολάβηση από 16.9.2027

Ο Κώδικας ρυθμίζει αυτοτελώς τη δικαστική μεσολάβηση. Το άρθρο 16 παρ. 1 περ. β΄ την προβλέπει ως εναλλακτική μέθοδο της υποχρεωτικής προδικαστικής προσφυγής, ενώ το Μέρος Δ΄, που ρυθμίζει τη διαδικασία, ισχύει από 16.9.2027.

• Ποιος τη διεξάγει. Δικαστές-μεσολαβητές που ορίζονται σε κάθε Πρωτοδικείο και Εφετείο με διετή θητεία, η οποία μπορεί να παραταθεί για δύο ακόμη έτη (άρθρο 171). Στις Εφετειακές Περιφέρειες Αθηνών, Θεσσαλονίκης και Πειραιώς συστήνονται Γραφεία Δικαστικής Μεσολάβησης (άρθρο 172).
• Πότε. Πριν από την άσκηση αγωγής ή σε κάθε στάση της δίκης, έως την έκδοση τελεσίδικης απόφασης (άρθρο 159 παρ. 3).
• Πώς εισάγεται. Με αίτηση που υπογράφει δικηγόρος, στη γραμματεία του κατά τόπον αρμόδιου Πρωτοδικείου, με παράβολο 150 €. Η αίτηση δεν χρειάζεται επίδοση (άρθρο 161). Η γραμματεία ειδοποιεί τον αντίδικο τηλεφωνικά ή ηλεκτρονικά· αν αυτό δεν γίνει εφικτό, με επίδοση από δικαστικό επιμελητή. Η συνάντηση ορίζεται τουλάχιστον 10 ημέρες μετά την ειδοποίηση (άρθρο 163 παρ. 1).
• Συναίνεση. Για την έναρξη και πρόοδο της διαδικασίας απαιτείται η σύμφωνη γνώμη όλων των μερών, που δίνεται εγγράφως στην πρώτη συνάντηση (άρθρο 163 παρ. 4). Στην εισαγωγική συνεδρία δικαστικής μεσολάβησης η παρουσία των μερών είναι υποχρεωτική (άρθρο 162 παρ. 4).
• Πρόταση δικαστή-μεσολαβητή. Δίνεται μόνο με κοινό έγγραφο αίτημα των μερών, με προθεσμία απάντησης 5 ημερών και τον ίδιο κίνδυνο δικαστικών εξόδων έως το διπλάσιο από όσα θα επιδικάζονταν κανονικά, σε περίπτωση απόρριψης και κατ' ουσίαν σύμπτωσης με την απόφαση (άρθρο 164).
• Παραγραφή. Αναστέλλεται από τη συγκατάθεση των μερών για την έναρξη της διαδικασίας έως την περάτωσή της (άρθρο 165).
• Πρακτικό. Κατατίθεται στη γραμματεία του Πρωτοδικείου με παράβολο 50 €, χωρίς δικαστικό ένσημο ή αναλογικό τέλος. Το επικυρωμένο αντίγραφο είναι εκτελεστός τίτλος (άρθρα 169–170).

Οι κεντρικές διαφορές από τον ν. 4640/2019

Τι να κάνετε πρακτικά

1. Ελέγξτε αν η υπόθεσή σας χρειάζεται εισαγωγική συνεδρία, ειδικά αν πρόκειται για τροχαίο με βαριά σωματική βλάβη ή θάνατο και αξία κάτω των 60.000 €.
2. Ελέγξτε πότε κοινοποιήθηκε η πρόσκληση. Αν η πρόσκληση σε ΥΑΣ έχει ήδη κοινοποιηθεί με τον ν. 4640/2019, η διαδικασία ολοκληρώνεται με τον παλαιό νόμο.
3. Μη θεωρήσετε ότι η διαμεσολάβηση σταματά την προθεσμία των προτάσεων. Στην τακτική διαδικασία η προθεσμία συνεχίζει να τρέχει.
4. Προγραμματίστε την αυτοπρόσωπη παρουσία ή την τηλεδιάσκεψη. Η αδικαιολόγητη απουσία μπορεί να κοστίσει έως 1.000 € και λαμβάνεται υπόψη στα δικαστικά έξοδα.
5. Αν εκπροσωπείτε νομικό πρόσωπο, ορίστε εγγράφως υπεύθυνο διαχείρισης με σαφές εύρος εξουσιών.
6. Σκεφτείτε προσεκτικά πριν ζητήσετε πρόταση διαμεσολαβητή, λόγω του κινδύνου διπλών εξόδων.
7. Ελέγξτε τις ρήτρες διαμεσολάβησης στις συμβάσεις σας. Για αξιολόγηση της δικής σας υπόθεσης, επικοινωνήστε με το γραφείο.

Πηγές

• Ν. 5344/2026 «Κώδικας Εναλλακτικής Επίλυσης Διαφορών και άλλες διατάξεις», ΦΕΚ Α΄ 168/16.10.2026, ιδίως άρθρο 15 και άρθρα 3, 13, 16–18, 73–89, 123–126, 155–156, 157–175, 178–183 και 217.
• Ν. 4640/2019 «Διαμεσολάβηση σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις», ΦΕΚ Α΄ 190/30.11.2019, ιδίως άρθρο 6 και άρθρο 7.
• Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας, άρθρα 215, 237, 592, 614 και 904.